Dlaczego stojak na telefon z płyty CD to sprytny eko gadżet
Stare płyty CD i DVD zalegają w szufladach, kartonach po przeprowadzce i na dnie szafek. Są zbyt zniszczone, by ich używać, a jednocześnie szkoda ich wyrzucać. Z drugiej strony smartfon leży wszędzie: na biurku, blacie kuchennym, przy łóżku. To połączenie dwóch problemów, które można rozwiązać jednym ruchem – prostym stojakiem na telefon z płyty CD.
Samodzielnie wykonany stojak na telefon to nie tylko oszczędność i wygoda. To też szybki sposób na pozbycie się kilku zalegających nośników i zamienienie ich w praktyczny, codzienny gadżet. Do prostych konstrukcji nie potrzeba żadnych zaawansowanych narzędzi – często wystarczą rzeczy, które i tak masz w domu.
CD dobrze nadają się na stojak, bo są lekkie, sztywne i łatwe do obróbki. Można je ciąć, kleić, podgrzewać i wyginać w różne kształty. Dają też ciekawy efekt wizualny: odblaskowa, lekko „tęczowa” powierzchnia sprawia, że nawet bardzo prosty projekt wygląda jak designerski gadżet z półki sklepowej.
Tworzenie takiego eko gadżetu ma jeszcze jedną ważną zaletę: wciąga. Od pierwszego stojaka zazwyczaj zaczyna się cała seria kolejnych – z innym kątem nachylenia, innym kolorem, dodatkowymi funkcjami. To świetny materiał na rodzinne DIY, szybki projekt weekendowy czy kreatywny upominek z recyklingu.
Materiały i narzędzia do zrobienia stojaka z płyty CD
Do zbudowania stojaka na telefon z płyty CD nie potrzeba warsztatu stolarskiego. Wystarczą proste narzędzia i trochę cierpliwości. Im więcej masz w szufladach „przydasi”, tym łatwiej będzie modyfikować projekty.
Podstawowe materiały – co jest absolutnie potrzebne
Na początek dobrze jest przygotować zestaw minimum. Dzięki niemu wykonasz większość klasycznych wariantów stojaków na telefon z płyt CD.
- Stare płyty CD lub DVD – najlepiej zniszczone, porysowane, nieczytelne. Mogą to być stare programy, gry, filmy, płyty promocyjne. Dobrze mieć ich kilka na zapas, gdyby pierwsza próba nie wyszła idealnie.
- Klej – do łączenia płyt i dodatków. Najwygodniej działa:
- klej na gorąco z pistoletu,
- klej epoksydowy dwuskładnikowy,
- mocny klej uniwersalny do plastiku.
- Taśma dwustronna lub piankowa – przydaje się jako „podpora” w prostych projektach, a także do wygodnego mocowania gumek i filcu.
- Elementy antypoślizgowe – żeby telefon się nie zsuwał:
- gumki recepturki,
- małe silikonowe podkładki pod meble,
- paski gumy z niepotrzebnej podkładki pod mysz.
Już sam zestaw: dwie płyty, trochę kleju i gumka recepturka pozwala zbudować prosty, funkcjonalny stojak, który poradzi sobie z większością smartfonów.
Przydatne narzędzia domowe
W wielu przypadkach nie da się obejść bez podstawowych narzędzi. Nie muszą być profesjonalne – te „domowe” spokojnie wystarczą.
- Nożyk do tapet albo ostre nożyczki – raczej do cięcia dodatków (guma, filc, karton) niż samej płyty.
- Pistolet do kleju na gorąco – ogromne ułatwienie, bo łączenie płyt trwa kilkanaście sekund, a nie godziny.
- Miarka, linijka, ołówek – przydatne przy dokładniejszym odmierzaniu kątów i pozycji podpórek.
- Mały pilnik lub papier ścierny – do „złagodzenia” ostrych krawędzi, jeśli płytę trzeba było przyciąć.
- Suszarka do włosów lub opalarka – podgrzane płyty można delikatnie wyginać, tworząc bardziej zaawansowane kształty podpórek.
Jeżeli planujesz stojak wymagający gięcia płyty CD, suszarka lub opalarka stają się praktycznie obowiązkowe. Przy projektach typu „na krzyż” albo z prostymi podpórkami można się obyć nawet bez nich.
Bezpieczeństwo pracy z płytą CD
Płyta CD wygląda niewinnie, ale przy cięciu lub łamaniu potrafi zrobić krzywdę. Trzeba o tym pamiętać, szczególnie jeśli w projekt zaangażowane są dzieci.
- Okulary ochronne – przy każdym cięciu lub łamaniu. Odpryski plastiku są ostre i potrafią polecieć daleko.
- Rękawiczki – przy gięciu i obróbce gorącej płyty minimalizują ryzyko poparzenia i skaleczenia ostrą krawędzią.
- Dobra wentylacja – przy podgrzewaniu tworzywa nie trzyma się płyty nad płomieniem; lepiej użyć suszarki lub opalarki i pracować przy otwartym oknie.
- Stabilne podłoże – blat stołu, deska do krojenia lub stara mata do cięcia. Dzięki temu płyta się nie ślizga, a narzędzia nie uciekają.
Przy starannym przygotowaniu i zachowaniu podstawowych zasad bezpieczeństwa praca z płytami CD jest prosta, a ryzyko ogranicza się praktycznie do minimum.
Najprostszy stojak na telefon z dwóch płyt CD
Najbardziej klasyczny stojak z recyklingu powstaje zaledwie z dwóch płyt. Cały projekt można zamknąć w kilkunastu minutach, a rezultat jest zaskakująco stabilny.
Wariant „na krzyż” – ekspresowy stojak do biura
Najpopularniejszy model to stojak „na krzyż” – dwie płyty CD wsunięte w siebie pod kątem prostym. Telefon opiera się na szczelinie, którą tworzą płyty.
Przygotowanie elementów
Potrzebne będą:
- 2 płyty CD lub DVD,
- ołówek lub marker,
- nożyk do tapet / mała piłka do metalu / ręczna wyrzynarka (do wykonania nacięć),
- pilnik lub drobny papier ścierny.
Kolejne kroki:
- Wyznacz środek płyty – wystarczy przyłożyć linijkę i zaznaczyć średnicę w dwóch prostopadłych kierunkach.
- Narysuj linię cięcia – od krawędzi otworu w środku do zewnętrznej krawędzi płyty; szerokość nacięcia powinna odpowiadać grubości płyty (ok. 1,2 mm).
- Wykonaj nacięcie w pierwszej płycie – tylko na połowę średnicy (od krawędzi do połowy).
- W drugiej płycie zrób identyczne nacięcie, ale od drugiej strony (od środka do krawędzi).
W efekcie powstają dwie płyty z nacięciami, które można wsunąć jedna w drugą tak, że tworzą krzyżującą się konstrukcję.
Montaż i dopracowanie detali
Po zrobieniu nacięć i delikatnym przeszlifowaniu ostrych krawędzi można przejść do montażu:
- Wsuwanie płyt – powoli i z wyczuciem, żeby nie pękły. Jeśli nacięcie jest za wąskie, poszerz je lekko pilnikiem.
- Ustawienie kąta – od tego zależy, pod jakim kątem będzie stał telefon. Im głębiej płyty się zazębią, tym konstrukcja będzie wyższa i bardziej pionowa.
- Stabilizacja – jeżeli płyty się chwieją, można dać kroplę kleju na gorąco w miejscu łączenia od spodu.
- Dodanie antypoślizgu – w miejscu, gdzie telefon dotyka krawędzi płyt, warto przykleić cienki pasek gumy, kawałek filcu lub zwykłą gumkę recepturkę.
Ten wariant świetnie sprawdza się na biurku – daje dobry kąt do czytania powiadomień i prowadzenia wideorozmów, a przy tym zajmuje niewiele miejsca.
Mini podstawka z dwu- lub trzyelementową podporą
Drugi prosty wariant wykorzystuje jedną płytę CD jako podstawę i małą, zamocowaną pod kątem podpórkę, na której opiera się telefon. To dobry wybór dla osób, które nie chcą ciąć płyt na całej średnicy.
Wersja z małym klinem
Do tej wersji potrzebne są:
- 1 płyta CD – podstawa,
- kawałek sztywnego plastiku lub kartonu (np. z okładki segregatora),
- klej (najlepiej na gorąco lub mocny klej do plastiku),
- gumka lub kawałek filcu.
Instrukcja:
- Wytnij klin – prostokąt o wymiarach ok. 4 × 6 cm, ukośnie przycięty z jednej strony, tak żeby po ustawieniu tworzył kąt 60–70° względem podstawy.
- Przymierz telefon – ustaw klin na płycie i oprzyj o niego telefon, żeby sprawdzić kąt nachylenia ekranu.
- Przyklej klin do płyty – po znalezieniu odpowiedniego miejsca nanieś klej i dociśnij element, trzymając przez kilkanaście sekund.
- Dodaj antypoślizg – w miejscu styku telefonu z płytą przyklej gumkę lub filc, aby urządzenie nie zjeżdżało.
Taki stojak jest bardzo lekki i minimalny wizualnie. Dobrze sprawdza się na nocnej szafce albo w kuchni przy przeglądaniu przepisów.
Podpórka z drugiej płyty CD
Zamiast plastiku lub kartonu można użyć drugiej płyty CD, przyklejonej pionowo lub pod kątem.
- Ustaw drugą płytę na krawędzi pierwszej tak, aby tworzyła z nią kąt ok. 60°. Otwór w środku płyt pomaga w uchwyceniu symetrii.
- Zaznacz miejsce klejenia na podstawie, by podczas montażu nic się nie przesunęło.
- Nałóż klej na krawędź płyty i przyłóż do oznaczonego miejsca, przytrzymując do związania.
- Zabezpiecz krawędź od spodu dodatkową porcją kleju, tworząc coś w rodzaju „spoiny”.
Telefon opiera się wtedy o pionową płytę, a dolna krawędź urządzenia styka się z podstawą. W razie potrzeby można dodać mały „próg” z kleju lub gumy, który zatrzyma telefon, żeby nie zjeżdżał z podstawy.
Gięty stojak z podgrzewanej płyty CD
Gięcie płyty CD pozwala uzyskać bardzo zgrabne, jednolite stojaki bez łączeń i dodatkowych elementów. Kluczem do sukcesu jest spokojne podgrzewanie i ostrożne formowanie kształtu.
Jak bezpiecznie podgrzewać i wyginać płytę
Płyta CD wykonana jest zazwyczaj z poliwęglanu, który mięknie pod wpływem ciepła. W temperaturze osiągalnej zwykłą suszarką do włosów staje się plastyczna, ale nie kapie ani nie dymi.
Metoda z suszarką do włosów
To najbezpieczniejszy sposób dla domowego DIY.
- Przygotuj stanowisko – najlepiej użyj drewnianej deski lub starej podkładki do krojenia. Załóż cienkie rękawiczki ochronne.
- Ustaw suszarkę na maksimum ciepła i średnią/dużą siłę nadmuchu.
- Podgrzewaj płytę w miejscu, gdzie ma być zagięta – z obu stron, przez ok. 40–90 sekund. Odległość dyszy od płyty: mniej więcej 5–10 cm.
- Sprawdzaj plastyczność – delikatnie spróbuj wygiąć krawędź. Jeśli nadal stawia duży opór, podgrzewaj dalej.
- Uformuj kształt – kiedy płyta zmięknie, oprzyj ją o krawędź drewnianej deski i zegnij pod wybranym kątem.
- Przytrzymaj do ostygnięcia – ok. 30–60 sekund w bezruchu. Po wystygnięciu poliwęglan „zapamięta” nowy kształt.
W trakcie gięcia nie naciska się zbyt mocno w jednym punkcie – łatwo wtedy o pęknięcie. Zamiast tego lepiej rozłożyć palce na większej powierzchni i wyginać całą linię zgięcia naraz.
Gięcie przy użyciu opalarki
Opalarka daje mocniejszy strumień ciepła – płyta mięknie szybciej, ale też łatwiej ją przegrzać. Z tego powodu ten sposób jest raczej dla osób, które mają już trochę obycia z narzędziami.
- Tryb niskiej temperatury (ok. 150–200°C) zwykle wystarcza.
- Odległość od płyty powinna być większa niż przy suszarce (10–15 cm).
- Połóż telefon na płycie tak, by jego dół był mniej więcej w 1/3 średnicy płyty.
- Zaznacz ołówkiem linię w poprzek płyty – mniej więcej pod miejscem, gdzie ma opierać się tylna ścianka telefonu.
- Od tej linii w stronę krawędzi zostaw ok. 2–3 cm materiału – to będzie „nóżka” stojaka.
- Podgrzej pas płyty wzdłuż zaznaczonej linii – najlepiej z obu stron, aż poczujesz, że tworzywo lekko „pracuje” pod palcami.
- Oprzyj płytę na krawędzi deski tak, aby część przeznaczona na nóżkę wystawała poza blat.
- Jedną ręką przytrzymaj główną powierzchnię płyty na desce, drugą powoli zegnij wystającą część w dół.
- Ustaw kąt – na początek można celować w około 70°. W razie czego zawsze da się dogiąć lub delikatnie odgiąć po ponownym podgrzaniu.
- Przytrzymaj płytę w tej pozycji, aż całkowicie ostygnie.
- Strefa dolna – ok. 2–3 cm od brzegu płyty, gdzie stanie dolna krawędź telefonu.
- Strefa oparcia – środkowa część, na której spoczywa tylna ścianka urządzenia.
- Strefa nóżki – przeciwległy fragment płyty (też ok. 2–3 cm), tworzący odchyloną podporę z tyłu.
- Pierwsze zgięcie – dolne „siodełko”
Podgrzej wąski pas wzdłuż pierwszej linii. Zegnij lekko w górę (pod kątem ok. 20–30°), tworząc niewielki „próg”, o który oprze się telefon. Nie chodzi o pełną nóżkę, raczej o subtelny podniesiony rant. - Drugie zgięcie – tylna nóżka
Po ostudzeniu pierwszego zgięcia podgrzej płytę wzdłuż drugiej linii. Tę część zegnij w dół, tak aby z tyłu powstała podpórka pod kątem 60–80° względem głównej powierzchni. - Test stabilności
Postaw telefon, sprawdź, czy się nie przewraca ani do przodu, ani do tyłu. Jeśli kąt jest zbyt ostry lub zbyt płaski, powtórz podgrzewanie i skoryguj zgięcie. - Wersja bez wiercenia – cienki zawias można przykleić klejem dwuskładnikowym lub taśmą montażową do gładkiej części płyt (po przeciwnej stronie niż nadruk).
- Wersja z wkrętami – przy bardziej solidnym zawiasie trzeba nawiercić w płytach małe otwory (blisko krawędzi), a następnie przykręcić wkrętami do metalu o małej średnicy.
- Na przedniej płycie, przy jej dolnej krawędzi, przyklej pasek gumy, listewkę drewnianą albo sklejony pasek zmiękczonego tworzywa.
- Jeśli telefon ma grube etui, próg może mieć 3–4 mm wysokości; przy „gołych” telefonach wystarczy 1–2 mm.
- Tylną płytę ustawiasz pod takim kątem, aby ekran był dobrze widoczny – regulacja odbywa się po prostu przez większe lub mniejsze rozwarcie zawiasu.
- Folia samoprzylepna – wytnij koło nieco większe niż płyta, naklej na wierzch, a nadmiar odetnij nożykiem wzdłuż krawędzi.
- Papier ozdobny lub z gazet – przyklej na cienką warstwę kleju do decoupage lub kleju biurowego, a po wyschnięciu zabezpiecz lakierem akrylowym.
- Tkanina – cienka bawełna lub len, przyklejone na klej do tkanin, dodają stojakowi „domowego” charakteru.
- Delikatnie zmatów obie strony płyty.
- Połóż ją na kartonie lub starej gazecie, najlepiej na zewnątrz lub w bardzo dobrze wentylowanym pomieszczeniu.
- Rozpyl farbę z odległości ok. 20–30 cm, cienką warstwą, żeby nie powstały zacieki.
- Po wyschnięciu możesz dodać drugą warstwę, a na koniec bezbarwny lakier.
- geometryczne linie i siatki,
- motywy roślinne,
- proste napisy: imię, motto, nazwę domowej „stacji ładowania”.
- Na tylnej krawędzi podstawy przyklej 2–3 małe haczyki samoprzylepne lub klipsy do przewodów.
- W wersji z dwiema płytami „na krzyż” możesz na jednej z nich wyciąć dwa płytkie nacięcia przy krawędzi, tworząc „uszka” do zaczepienia kabla.
- Przy giętym stojaku z nóżką kabel można przeprowadzić przez środkowy otwór płyty, a nadmiar nawinąć z tyłu.
- Do bocznej krawędzi podstawy przyklej małą klamerkę biurową lub spinkę.
- W stojakach z prostą płaską podstawą można przykleić króciutki kawałek rurki plastikowej lub starej obudowy długopisu – powstanie mini uchwyt.
- Przy wersjach z dwiema płytami na krzyż jeden z „ramion” może zostać częściowo zaklejony taśmą tworzącą kieszonkę.
- Biurko – stabilny stojak „na krzyż” lub z zawiasem, ustawiony wysoko i w lekkim pionie, dobry do wideokonferencji.
- Kuchnia – niższy, szeroki stojak gięty, odporny na przypadkowe szturchnięcia przy gotowaniu.
- Sypialnia – mini podstawka z małym klinem, zajmująca minimum miejsca na nocnej szafce.
- Na spodzie można dopisać datę i krótką dedykację markerem permanentnym.
- W otwór płyty da się wpleść cienki sznurek lub wstążkę – wtedy łatwiej zapakować stojak w pudełko bez ryzyka, że się przesunie.
- Przy wersji biurkowej można dodać mały kartonik z instrukcją: jak ustawiać kąt, gdzie przewlec kabel, jak czyścić.
- Do codziennego przecierania wystarczy lekko wilgotna ściereczka z mikrofibry.
- Przy tłustych śladach po palcach można użyć kropli płynu do naczyń rozcieńczonego w wodzie.
- Jeśli stojak jest malowany, lepiej unikać szorowania gąbką – farba w sprayu mimo lakieru lubi się zarysować.
- Przy modelach z większym ekranem kąt nachylenia można skorygować, doginając nóżkę po ponownym, delikatnym podgrzaniu.
- Jeśli nowy telefon ma cieńszą obudowę, próg zatrzymujący można podnieść, doklejając cienką warstwę gumy lub filcu.
- Jeśli stojak był klejony taśmą montażową, po czasie może puścić przy krawędziach – wystarczy dociąć nowe, małe paski i podkleić tylko newralgiczne miejsca.
- Kleje na gorąco lubią odchodzić od gładkiej powierzchni płyty – miejsce kontaktu można delikatnie zmatowić papierem ściernym i dopiero wtedy ponownie skleić.
- Przy dekoracyjnych okleinach, które podnoszą się na brzegu, dobrze działa cienka warstwa kleju w sztyfcie lub kleju do papieru rozprowadzona pędzelkiem.
- Mniejsze „zadrapania” na jednolitym kolorze da się podretuszować markerem permanentnym o zbliżonym odcieniu.
- Przy większych ubytkach po prostu przerób je na element wzoru – dodaj kilka kropek, kresek lub małych „rozprysków” farby, żeby zamienić defekt w dekor.
- Jeśli cała powierzchnia wygląda zmęczona, cienka warstwa bezbarwnego lakieru w sprayu potrafi przywrócić jej równy połysk.
- Gięte fragmenty, które zbyt łatwo się uginają, można od spodu wzmocnić wąskim paskiem blaszki, listewką lub nawet patyczkiem po lodach.
- Gumowe podkładki, które zgubiły przyczepność, da się zastąpić kawałkami antypoślizgowej maty (np. spod dywanika), przyklejonej klejem kontaktowym.
- Przy stojakach z zawiasem luz można czasem skorygować, delikatnie dociskając skrzydełka zawiasu kombinerkami.
- Przezroczyste fronty z pudełek mogą posłużyć jako małe „ekrany” osłaniające telefon przed zachlapaniem w kuchni.
- Grzbiety pudełek łatwo przerobić na mini przegródki na karteczki lub wizytówki – wystarczy odciąć i przykleić z tyłu stojaka.
- Kolorowe wkładki z albumów dobrze sprawdzają się jako tło – można je dociąć do kształtu płyty i umieścić między dwiema przezroczystymi CD.
- Stare paski od zegarków mogą zamienić się w regulowane opaski, które utrzymują telefon na miejscu przy mocno pochylonym stojaku.
- Metalowe spinacze biurowe świetnie nadają się na małe klipsy do kabli, karteczek z notatkami lub zdjęć.
- Resztki drewnianych listewek po remontach tworzą solidne „klinowe” podstawy do szczególnie ciężkich telefonów lub małych tabletów.
- W miejscach styku telefonu z płytą przyklej cienkie paski filcu, pianki lub miękkiej tkaniny.
- Próg zatrzymujący możesz owinąć taśmą izolacyjną lub materiałową – nie będzie „gryzł” krawędzi etui.
- Przy wersjach na krzyż zadbaj, by żadna ostro zakończona krawędź nie wystawała w stronę ekranu.
- Każde wycięcie lub otwór po wierceniu przeszlifuj drobnym papierem ściernym, aż przestanie „haczyć” palec.
- Przy większych wycięciach dobrze jest dodać cieniutką ramkę z taśmy lub gumy – poprawia to też wygląd.
- Nie wierć zbyt blisko krawędzi płyty, bo kruche tworzywo łatwo pęka i odłamki mogą być ostre.
- Do dłuższego czytania lub wideokonferencji ustaw telefon tak, by jego górna krawędź była jak najbliżej poziomu oczu.
- Przy wersjach z zawiasem lub regulowaną nóżką ustal jeden lub dwa „domyślne” kąty i zaznacz je małymi punktami markerem od spodu.
- Jeśli często przestawiasz stojak, dobrze sprawdza się jeden wyraźnie bardziej pionowy kąt do patrzenia i drugi, bardziej leżący, do szybkiego „podglądu” powiadomień.
- Najbezpieczniejsza będzie wersja na klin – płyta + niewysoki klocek lub gruby kartonik sklejony z kilku warstw.
- Elementy można łączyć taśmą dwustronną, plasteliną lub masą samoprzylepną typu „tack-it”.
- Do ozdabiania wystarczą flamastry, naklejki i kolorowy papier; farby w sprayu lepiej zostawić na etap „dla dorosłych”.
- Na przedniej krawędzi podstawy przyklej pasek sztywnego kartonu z imieniem właściciela.
- Na górnej części płyty można dodać rysunek, klasę, ikonę ulubionej gry czy zespołu.
- Przy prezentach dla kolegów lub koleżanek takie „podpisane” stojaki sprawdzają się jako małe, ale osobiste upominki.
- Połóż płytę na stole.
- Przy dolnej krawędzi telefonu podsuwasz mały, wąski przedmiot: gumkę do mazania, zrolowany kawałek taśmy, drewniany patyczek.
- Telefon opiera się o płytę, a mały element z przodu blokuje jego zsunięcie – nic więcej nie trzeba.
- Ustaw dwie płyty pod kątem, opierając je o siebie jak otwartą książkę.
- Na styku przewiąż je jedną lub dwiema gumkami recepturkami, tworząc prowizoryczny „zawias”.
- Przednią płytę możesz podeprzeć od spodu małym przedmiotem (np. złożoną karteczką), jeśli chcesz większy kąt.
- Ustaw telefon tak, by jego głośnik był skierowany w stronę płyty – odbite fale dźwiękowe w małym pokoju bywają wyraźnie głośniejsze.
- Przy wersji z dwiema płytami na krzyż można telefon wsunąć w taki sposób, żeby głośnik „grał” w stronę powstałego mini „leja” między płytami.
- Jeśli budujesz stojak głównie do słuchania podcastów czy radia, poeksperymentuj z odległością telefonu od płyty – czasem 1–2 cm robi różnicę.
- Do górnej krawędzi płyty przyklej mały klips, magnes (jeśli stoi przy metalowej tablicy) lub mini spinacze.
- Możesz tam przypinać najważniejsze notatki, krótkie hasła, listę zadań czy małe zdjęcia.
- Przy kuchennym stojaku taka „galeria” dobrze sprawdza się na listę zakupów lub zapisane proporcje do ulubionych przepisów.
- Taśmy montażowe można zdjąć i wyrzucić osobno, a płyty wrzucić do pojemnika na tworzywa, jeśli lokalny system zbiórki to dopuszcza.
- Metalowe zawiasy, śrubki, klipsy czy haczyki warto przechować w małym pudełku – przydadzą się przy kolejnym projekcie.
- Ozdobne okleiny czy papier bywają trudne do odklejenia, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by wyciąć z nich mniejsze elementy dekoracyjne, np. kółka do kartek lub zakładek do książek.
- Szerszy model biurkowy można przeznaczyć na kartki z przepisami, mały notatnik lub czytnik e-booków.
- Najprostsze klinowe konstrukcje świetnie podtrzymują pocztówki, kartki świąteczne albo małe ramki ze zdjęciami.
- W kuchni stojak po drobnej kosmetyce potrafi przejąć rolę podstawki pod niewielką tabliczkę z menu lub planem tygodnia.
- skleić płyty w miejscu skrzyżowania od spodu klejem na gorąco,
- podkleić spód stojaka silikonowymi podkładkami lub gumą,
- zastosować wersję z płaską podstawą (1 płyta) i przyklejonym klinem jako podpórką.
- gumki recepturki założone na krawędzie płyt,
- wąskie paski gumy z podkładki pod mysz,
- małe kawałki filcu lub pianki przyklejone taśmą dwustronną.
- Stare, zniszczone płyty CD i DVD można w prosty sposób przerobić na funkcjonalny stojak na telefon, zamiast wyrzucać je do śmieci.
- Do wykonania podstawowego stojaka wystarczą dwie płyty, klej i element antypoślizgowy (np. gumka recepturka), więc projekt jest tani i łatwo dostępny.
- CD są lekkie, sztywne i łatwe w obróbce (cięcie, klejenie, podgrzewanie, wyginanie), a ich „tęczowa” powierzchnia nadaje stojakowi efekt designerskiego gadżetu.
- Prosty zestaw narzędzi domowych – nożyk, pistolet do kleju na gorąco, miarka oraz ewentualnie suszarka lub opalarka – w zupełności wystarcza do większości projektów stojaków.
- Podczas pracy z płytami CD konieczne jest zachowanie podstawowych zasad bezpieczeństwa: okulary ochronne, rękawiczki, dobra wentylacja i stabilne podłoże robocze.
- Najprostszy i bardzo stabilny model „na krzyż” powstaje z dwóch płyt z nacięciami, które wsuwają się w siebie pod kątem prostym, tworząc szczelinę-oparcie dla telefonu.
- Tworzenie stojaków z płyt to wciągająca forma DIY, która sprzyja eksperymentowaniu z kątami, kolorami i dodatkowymi funkcjami, sprawdzając się jako projekt rodzinny lub kreatywny upominek z recyklingu.
Prosty stojak z jednym podwójnym zgięciem
Najłatwiejsza forma giętego stojaka to płyta z jedną zagiętą krawędzią, która tworzy podparcie dla telefonu. Całość powstaje z jednego elementu i nie wymaga kleju ani dodatkowych części.
Wyznaczenie linii zgięcia
Zanim płyta wyląduje pod suszarką, dobrze jest rozplanować miejsce zgięcia:
Im dłuższa nóżka, tym bardziej stabilny stojak, ale też większy kąt nachylenia telefonu. Do oglądania filmów wygodny jest kąt 60–70°, do czytania – bliżej 75–80°.
Gięcie i formowanie nóżki
Po wyznaczeniu linii można przejść do podgrzewania:
Po wystygnięciu powstaje L‑kształtny element. Telefon opiera się tyłem o płaską część płyty, a dolną krawędzią stoi na zagiętej nóżce.
Stojak „książkowy” z dwoma zagięciami
Bardziej zaawansowana wersja z jednego krążka przypomina miniaturową książkę: przód to podstawa pod telefon, środek – oparcie, a tył – nóżka stabilizująca.
Rozplanowanie trzech stref
Dla przejrzystości warto podzielić płytę na trzy części:
Na płycie można delikatnie zaznaczyć dwie linie: jedną tuż pod miejscem, gdzie oprze się telefon, drugą – bliżej przeciwległej krawędzi, gdzie powstanie nóżka.
Podwójne gięcie krok po kroku
Taki stojak wygląda zdecydowanie nowocześniej – z boku widać charakterystyczny, „łamany” profil, a telefon ma wyraźny, wygodny próg pod dolną krawędzią.
Regulowany stojak z dwiema płytami i zawiasem
Dla osób, które lubią regulację, dobrym rozwiązaniem jest konstrukcja na bazie dwóch płyt połączonych prostym zawiasem. Kąt nachylenia można wtedy zmieniać tak, jak w małej ramce na zdjęcie.
Wybór i montaż zawiasu
Najłatwiej użyć gotowego, małego zawiasu meblowego lub metalowego „piano” z marketu budowlanego.
Płyty łączy się tak, by w stanie „złożonym” leżały płasko jedna na drugiej, a w stanie „rozłożonym” tworzyły literę A lub V, w zależności od kąta.
Podparcie dla telefonu
Po połączeniu płyt zawiasem wystarczy dodać prosty element zatrzymujący telefon:
W domowym biurze taki stojak bywa wygodny przy pracy z notatkami wideo lub przepisami – można szybko zmienić kąt, gdy zmienia się pozycja przy biurku.
Personalizacja i wykończenie eko gadżetu
Sam stojak to jedno, ale przyjemność daje też dopracowanie wyglądu. Stare płyty rzadko są neutralne – pełno na nich nadruków, logotypów i napisów. Kilka prostych zabiegów pozwala zrobić z nich całkiem zgrabny akcent na biurko.
Maskowanie nadruków i rys
Gdy nadruk jest bardzo agresywny albo płyta mocno porysowana, można go ukryć na kilka sposobów.
Okleina i papier dekoracyjny
Otwór w środku można zostawić widoczny (jako element dekoracyjny) lub zakleić osobnym małym kółkiem z tego samego materiału.
Malowanie i efekty specjalne
Gładka powierzchnia płyty dobrze przyjmuje farby w sprayu i markery permanentne. Wystarczy lekkie zmatowienie papierem ściernym o drobnej gradacji, żeby farba lepiej trzymała.
Farby w sprayu
W ten sposób można stworzyć stojak w jednym kolorze lub pokusić się o prosty gradient, spryskując brzegi ciemniejszym odcieniem.
Markery i cienkopisy
Przy odrobinie cierpliwości płyty nadają się na mini płótno pod wzory:
Przy stojaku do pracy warto zostawić część powierzchni wolną i gładką – łatwiej będzie go potem przetrzeć z kurzu.
Dodanie funkcji praktycznych
Skoro stojak już stoi na biurku lub półce, można „przy okazji” dorzucić mu kilka dodatkowych ról, nie zwiększając przy tym znacząco ilości materiału.
Organizator na kabel i słuchawki
Jeśli kabel ładowarki wiecznie ucieka za biurko, można wykorzystać kształt płyty do jego opanowania:
Przy łóżku taki patent sprawdza się codziennie – kabel zawsze czeka w tym samym miejscu, nie spada za szafkę.
Miejsce na długopis lub rysik
Przy robieniu notatek z telefonu przydaje się szybki dostęp do czegoś do pisania:
Pomysły na zestawy stojaków z recyklingu
Skoro w domu często leży nie jedna, a cała garść płyt, zamiast kończyć na pojedynczym egzemplarzu można od razu zrobić mały komplet.
Zestaw domowy: biurko, kuchnia, sypialnia
Trzy różne miejsca – trzy różne funkcje i kąty nachylenia:
Kolorami lub okleiną można spiąć całość w jeden zestaw, np. jedna gama kolorystyczna albo te same motywy graficzne na każdej płycie.
Stojak w wersji prezentowej
Zadbany, pomalowany stojak z recyklingu dobrze sprawdza się jako drobny, personalizowany upominek – szczególnie, jeśli wykorzysta się płytę z ulubioną niegdyś muzyką lub grą osoby obdarowanej.
Konserwacja i modyfikacje po czasie
Po kilku miesiącach używania stojak może wymagać lekkiego odświeżenia albo przeróbki pod nowy telefon.
Czyszczenie i odświeżanie powierzchni
Płyty CD dobrze znoszą proste środki czystości, o ile nie są to agresywne rozpuszczalniki.
Przeróbka pod większy lub mniejszy telefon
Zmiana telefonu nie musi oznaczać wyrzucenia stojaka. Często wystarczy korekta kilku detali:
Naprawa drobnych uszkodzeń
Przy codziennym używaniu coś się zarysuje, odklei albo poluzuje. Zanim wyląduje w koszu, sprawdź, czy nie wystarczy kilka prostych poprawek.
Poluzowany klej i taśmy
Rysy i ubytki w farbie
Nawet dość głębokie rysy można ukryć bez całkowitego przemalowywania stojaka.
Stabilność po latach
Po dłuższym czasie używania stojak potrafi stać się bardziej „miękki” – zwłaszcza wersje z giętymi elementami.
Eko kontekst: co jeszcze można uratować przy okazji
Przerabianie płyt na stojak rzadko odbywa się w próżni – zwykle obok leżą inne drobiazgi, które też aż proszą się o drugie życie.
Wykorzystanie pudełek i wkładek
Plastikowe pudełka po płytach oraz papierowe wkładki da się włączyć w projekt stojaka lub akcesoriów do niego.
Łączenie z innymi „odpadami”
Najfajniejsze efekty wychodzą często z miksowania różnych pozornie bezużytecznych rzeczy.
Bezpieczeństwo i ergonomia korzystania
Nawet przy domowym gadżecie z recyklingu dobrze zadbać o komfort i bezpieczeństwo – telefonu, stołu i własnych dłoni.
Ochrona telefonu przed zarysowaniami
Krawędź płyty jest twarda i potrafi zostawić ślad na obudowie, jeśli wszystko oprzesz „na żywca”.
Bezpieczne krawędzie i otwory
Płyta sama w sobie nie jest ostra, ale po cięciu lub wierceniu mogą pojawić się zadziory.
Kąt nachylenia a kark i oczy
Telefon stojący na biurku to w praktyce kolejny ekran, który potrafi „ciągnąć” wzrok w dół.
Proste warianty dla dzieci i młodzieży
Starych płyt zwykle nie brakuje również w pokojach dziecięcych. Ze stojaka można zrobić wspólny mini projekt.
Wersje bez wiercenia i gorącego kleju
Do pracy z młodszymi dziećmi lepiej trzymać się chłodnych i prostych narzędzi.
Stojak jako tabliczka na biurko
Jeden gadżet może pełnić dwie funkcje – podparcia dla telefonu i imiennej tabliczki.
Warianty minimalne: dla tych, którzy nie chcą kombinować
Nie każdy lubi dłubać w detalach. Z płyt da się jednak zrobić działający stojak w dosłownie kilka minut.
Najprostsza podkładka z jednym klinem
Ten wariant działa szczególnie dobrze na twardych blatach i przy telefonach w etui.
To dobre rozwiązanie „awaryjne” na wyjazdach czy w pracy, kiedy pod ręką są tylko biurowe drobiazgi.
Stojak z dwóch płyt i gumki recepturki
Bez kleju, bez taśmy, za to z tym, co zwykle leży gdzieś w szufladzie.
Rozszerzenie funkcji: mała stacja multimedialna
Stojak z płyty CD łatwo rozbudować w coś więcej niż tylko podpórkę.
Pasywny „wzmacniacz” dźwięku
Gładka, twarda powierzchnia dobrze odbija dźwięk z głośnika smartfona.
Mini galeria na zdjęcia i notatki
Kiedy telefon leży na swoim miejscu, nad nim zostaje jeszcze sporo wolnej przestrzeni.
Recykling po recyklingu
Nawet jeśli po którymś remoncie biurka dojdziesz do wniosku, że ten konkretny stojak skończył swoją misję, nie musi to oznaczać śmietnika.
Ponowne rozłożenie na części
Większość elementów zrobionych przy takim projekcie jest łatwa do odzyskania.
Zmiana przeznaczenia gotowego stojaka
Czasem wystarczy przesunąć akcent i stojak przestaje być „na telefon”, a zaczyna służyć czemuś innemu.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak zrobić najprostszy stojak na telefon ze starej płyty CD?
Najprostszy stojak zrobisz z dwóch płyt CD. W każdej płycie trzeba wykonać nacięcie na szerokość płyty (ok. 1,2 mm): w jednej od krawędzi do połowy, w drugiej od środka do krawędzi, a następnie wsunąć je w siebie „na krzyż”. Powstanie stabilna konstrukcja w kształcie X.
Po złożeniu warto delikatnie przeszlifować krawędzie nacięć i dodać pasek gumy, filc lub gumkę recepturkę w miejscu, gdzie opiera się telefon. Dzięki temu urządzenie nie będzie się zsuwać ani rysować.
Jakie materiały są potrzebne do zrobienia stojaka na telefon z płyty CD?
Do podstawowej wersji wystarczą: 2 stare płyty CD lub DVD, coś do zrobienia nacięć (nożyk do tapet, mała piłka, wyrzynarka), pilnik lub drobny papier ścierny oraz element antypoślizgowy (gumka recepturka, kawałek gumy lub filcu).
Przy bardziej rozbudowanych projektach przydają się: pistolet do kleju na gorąco, taśma dwustronna, małe silikonowe podkładki oraz kawałki sztywnego plastiku lub kartonu, z których można zrobić dodatkowe podpórki.
Czy stojak z płyty CD jest wystarczająco stabilny dla większych smartfonów?
Stojak z dwóch płyt „na krzyż” jest zaskakująco stabilny i bez problemu utrzyma większość nowoczesnych smartfonów. Kluczowe jest odpowiednie docięcie nacięć, dobre „zazębienie” płyt oraz dodanie elementów antypoślizgowych w miejscach styku z telefonem i blatem.
Jeśli masz wyjątkowo ciężki lub duży telefon, możesz:
Jak bezpiecznie ciąć i podgrzewać płyty CD przy robieniu stojaka?
Podczas cięcia lub łamania płyty CD warto założyć okulary ochronne, bo plastik może odpryskiwać. Dobrze jest też pracować na stabilnym podłożu (np. deska do krojenia, mata do cięcia) i po cięciu delikatnie zeszlifować ostre krawędzie pilnikiem lub papierem ściernym.
Do gięcia płyty nie używaj otwartego ognia. Lepiej sięgnąć po suszarkę do włosów lub opalarkę, podgrzewać płytę stopniowo i wyginać ją w rękawiczkach, w dobrze wentylowanym pomieszczeniu.
Czy do zrobienia stojaka z płyty CD potrzebuję specjalistycznych narzędzi?
Nie, wystarczą zwykłe, domowe narzędzia: nożyk do tapet lub mała piłka do wykonania nacięć, pilnik lub papier ścierny, ołówek i linijka do wyznaczenia środka oraz pistolet do kleju na gorąco, jeśli planujesz wersję klejoną.
Suszarka do włosów czy opalarka są potrzebne tylko wtedy, gdy chcesz wyginać płytę w bardziej fantazyjne kształty. Prosty stojak „na krzyż” albo z małym klinem zrobisz bez podgrzewania.
Jak zabezpieczyć telefon przed zarysowaniem na stojaku z płyty CD?
Powierzchnia płyty CD jest twardsza od ekranu, więc warto dodać miękkie lub gumowe elementy w miejscach styku. Sprawdzą się:
Takie dodatki nie tylko chronią obudowę i ekran, ale też poprawiają przyczepność, dzięki czemu telefon nie zjeżdża ze stojaka.
Czy stojak na telefon z płyty CD to dobry projekt DIY dla dzieci?
Tak, to ciekawy i ekologiczny projekt rodzinny, ale dzieci nie powinny samodzielnie ciąć ani podgrzewać płyt. Dorosły może wykonać nacięcia i ewentualne gięcia, a dzieci mogą zająć się dekorowaniem, doborem kolorów, przyklejaniem gumek, filcu czy ozdób.
Wspólne robienie stojaka świetnie pokazuje ideę recyklingu i uczy, jak ze starych, „niepotrzebnych” przedmiotów stworzyć praktyczny gadżet na co dzień.
